Opinie: In Amsterdam moet meer tellen dan alleen economie

Verschenen in: Het Parool van zaterdag 22 Februari 2014

Foto: Phil Beard (Flickr, Creative Commons)

Het gaat goed met Amsterdam, maar het kan nog beter, aldus Barbara Baarsma, hoogleraar economie, in Het Parool van maandag (17-02). Zij stelt daarom een reeks hervormingen op de woningmarkt en arbeidsmarkt voor. Zij doet hierbij een aantal opvallende uitspraken, die geformuleerd lijken te zijn op basis van louter economische vooronderstellingen.

Baarsma stelt dat de grote sociale huursector voor een ‘oververtegenwoordiging van lage inkomens’ in Amsterdam zorgt. Een logische conclusie, de sociale huursector zal vooral lagere inkomens huisvesten. Echter, haar pleidooi om de sociale sector te verkleinen en huren te verhogen, lijkt hierdoor tevens een verzoek aan lage inkomens buiten de stad te gaan wonen. Het lijkt mij onwenselijk dat de ruimtelijke uitsortering van de bevolking binnen Amsterdam en de regio puur door economische overwegingen bepaald wordt.

Een hervorming van de woningmarkt zou allerlei voordelen met zich meebrengen, zoals minder werkloosheid en een afname van het aantal forensen. Baarsma haalt aan dat forensenstromen het resultaat zijn van beperkingen op de woningmarkt, waardoor mensen niet kunnen wonen waar ze werken. Dit speelt ongetwijfeld een rol. Baarsma lijkt er daarentegen geen rekening mee te houden dat veel gezinnen nog steeds bewust kiezen voor een woning buiten de stad en daarbij de dagelijkse reis naar en van het werk voor lief nemen. Daarnaast zijn er verschillende niet-economische redenen om wél in de stad te wonen, uiteraard ook voor lagere inkomensgroepen. Moeten deze dan genegeerd worden?

De meest opvallende uitspraak van Baarsma is dat er te weinig hoogopgeleiden in Amsterdam wonen. Op basis van statistische gegevens kan deze conclusie allerminst getrokken worden. Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek tonen dat ongeveer de helft van de 15 tot 65 jarigen die in Amsterdam wonen een HBO of WO diploma op zak heeft. Het Nederlandse gemiddelde ligt hier ruimschoots onder. Landelijk gezien was in 2012 28% van de bevolking HBO of WO opgeleid. Uiteraard is er niets mis mee dat er relatief veel hoogopgeleiden in Amsterdam wonen. Het tekent de aantrekkelijkheid van de stad. Hoe dit aandeel echter als te weinig kan worden bestempeld, is mij volstrekt onduidelijk.

Een stad kan simpelweg niet uit alleen maar hoogopgeleiden bestaan en de ontwikkeling van Amsterdam dient niet alleen gedreven te worden door economische motieven. Dit zou de ‘mooie positie’ van Amsterdam op korte en lange termijn ondermijnen.